banner tạm

Cập nhật lúc : 1:47 PM, 11/11/2014

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Sử dụng thẻ xe buýt điện tử sao cho đúng

Xe buýt là phương tiện công cộng phổ biến nhất của nước ta. Việc cải thiện và nâng cao chất lượng dịch vụ của hệ thống phương tiện này là vấn đề cấp thiết.

Trước thực tế này, thành phố Hà Nội bắt đầu triển khai áp dụng thí điểm việc sử dụng thẻ điện tử thông minh trên các tuyến buýt nội đô. Đây là một mô hình rất mới ở Việt Nam trong bối cảnh phần lớn người dân nước ta chưa có thói quen sử dụng các loại thẻ điện tử. 

Sử dụng thẻ xe buýt điện tử sao cho đúng - ảnh 1

Đây là loại hình công nghệ khá tiên tiến nên rất thuận lợi cho người sử dụng.

Tại Nhật Bản, tất cả người dân đều quen thuộc với thẻ Suica - một loại thẻ điện tử đi tàu, được Đường sắt Nhật Bản phát hành từ năm 2001. Loại thẻ này gần như có thể được sử dụng trong phạm vi toàn nước Nhật. Ban đầu, Suica chỉ đơn thuần là thẻ dùng để đi tàu nhưng giờ đây, nó đã được tích hợp thêm rất nhiều tiện ích khác, chẳng hạn như có thể dùng để đi xe buýt, thanh toán tiền cước taxi, mua hàng ở các cửa hàng tiện tích, siêu thị, trung tâm mua sắm. Chính vì lẽ đó, hầu như tất cả mọi người dân ở các thành phố lớn của Nhật Bản như Tokyo, Osaka, Nagoya đều sử dụng thẻ Suica trong cuộc sống hàng ngày. Khi đi tàu và đi xe buýt, họ sẽ không phải mất công mua vé cho từng lần di chuyển nữa mà chỉ cần nạp tiền vào thẻ rồi sử dụng qua cửa kiểm soát. 

Không chỉ riêng tại Nhật Bản, hình thức thẻ điện tử thông minh như Suica đang được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng. Tại Châu Á, loại thẻ này cũng vô cùng phổ biến tại Hàn Quốc, Singapore, vv.vv…, nhằm đồng bộ hóa các các phương thức vận tải, đảm bảo tính tương tác nhanh và bảo mật cao.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, loại hình thẻ điện tử thông minh này được xem là khá mới mẻ. Báo cáo của Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho thấy, số lượng hành khách đi xe buýt mua vé tháng ở thủ đô hiện chiếm khoảng 70% tổng khách trên cả mạng lưới. Tuy nhiên, từ trước đến nay, việc tổ chức bán vé, quản lý điều hành và giám sát phương tiện vận tải hành khách công cộng đều chủ yếu thực hiện bằng hình thức thủ công, bởi vậy đã bộc lộ khá nhiều hạn chế. Điển hình là là tình trạng tốn nhiều thời gian để quản lý bán vé và báo cáo tài chính; thêm vào đó, việc sử dụng vé tháng bằng giấy gây khó kiểm soát, dễ nảy sinh tiêu cực bị làm giả.

Trước thực tế này, kế hoạch thí điểm và nhân rộng mô hình sử dụng thẻ xe buýt thông minh đã được chính quyền thành phố và ngành giao thông Hà Nội tính đến. Kết quả là đầu tháng 10 vừa qua, UBND TP Hà Nội và Cơ quan hợp tác Quốc tế Nhật Bản (Jica) đã khai trương thí điểm thẻ vé tháng điện tử xe buýt tuyến 06 (Giáp Bát - Cầu Giẽ). Đây là một hợp phần của Dự án Cải thiện Giao thông Công cộng tại Hà Nội. Theo dự án này, có 200.000 thẻ xe buýt điện tử sẽ được phát hành miễn phí cho người sử dụng vé tháng tại các điểm bán vé xe buýt. So với thẻ giấy, quy trình đăng ký, mua tem vé tháng và sử dụng để di chuyển bằng xe buýt của vé điện tử không khác nhiều. Thay vì đưa thẻ cho nhân viên xe buýt kiểm tra, hành khách sẽ quét thẻ qua máy ghi, đọc thẻ. Máy sẽ tự động kiểm tra, thông báo tình trạng hợp lệ, thời hạn sử dụng của vé.

Trao đổi với phóng viên kênh VOV Giao thông, ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Trung tâm Quản lý, điều hành Giao thông đô thị Hà Nội cho biết, văn hóa sử dụng thẻ xe buýt là chưa phổ biến ở nước ta. Tuy nhiên, với những ưu điểm hơn hẳn, các cơ quan chức năng đều kỳ vọng, người dân sẽ dần quen và tiếp cận gần hơn với xu hướng chung của thế giới này.

Ông Nguyễn Hoàng Hải nhấn mạnh: Văn hóa xe buýt nói chung hiện nay đã hình thành trong mạng lưới xe buýt Hà Nội rồi nhưng thói quen sử dụng thẻ đối với hành khách khá mới. Tuy nhiên, đây là loại hình công nghệ khá tiên tiến nên rất thuận lợi cho người sử dụng. Về bảo quản thì có ưu thế hơn hẳn về chất liệu, về sử dụng thì kiểm tra thao tác trên xe cũng đơn giản, đối với hành khách cũng không có trở ngại lớn lắm. Tôi cho rằng, khi đưa vào sử dụng, hành khách sẽ tiếp cận nhanh chóng với công nghệ này và thói quen sử dụng xe buýt nói chung và thẻ xe buýt nói riêng sẽ được đi vào cuộc sống.

Ưu điểm nổi bật của việc áp dụng thí điểm thẻ xe buýt thông minh là góp phần làm tăng hiệu quả hoạt động của xe buýt và tạo sự tiện lợi cho hành khách. Bởi vậy, rất nhiều người kỳ vọng, việc xây dựng và đưa vào sử dụng hệ thống vé điện tử sẽ đem lại nhiều lợi ích và hiệu quả kinh tế, giảm thất thoát. Hơn nữa, đây cũng được coi là biện pháp xóa bỏ tình trạng in vé thủ công, lạc hậu, tốn kém. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả tích cực, dư luận cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ chết yểu của loại thẻ điện tử mới này nếu nó không được nghiên cứu, tính toán hợp lý và triển khai đồng bộ, đặc biệt trong bối cảnh thẻ thông minh đã từng gặp thất bại trước đó. 

Sử dụng thẻ xe buýt điện tử sao cho đúng - ảnh 2

Việc áp dụng thí điểm vé xe buýt điện tử là giải pháp được cho là sẽ thay thế vé giấy và vé tháng truyền thống

Năm 2008, Tổng Công ty Vận tải Hà Nội đã thí điểm sử dụng loại thẻ thông minh ở tuyến buýt số 32 (Nhổn – Giáp Bát). Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị phá sản ngay sau đó. Nguyên nhân được xác định là do cơ quan thực hiện chỉ được áp dụng một tuyến, không mang tính phổ biến toàn mạng lưới nên gây bất tiện cho người sử dụng. Hơn nữa, việc chưa có chế tài xử phạt đối với hành khách không quẹt thẻ nên cũng gây khó khăn cho cơ quan quản lý.

Tương tự, tại thành phố Hồ Chí Minh, đầu năm 2010, thành phố này cũng tiến hành thí điểm sử dụng thẻ thông minh trên hai tuyến xe buýt là tuyến số 1 (Sài Gòn - Bình Tây) và tuyến số 27 (Bến Thành - Âu Cơ - Bến xe miền Tây). Thẻ này có tác dụng thay thế cho vé tập năm và vé tập tháng. Tuy nhiên, kế hoạch triển khai này cũng đã gặp trở ngại lớn. Nguyên nhân chính được chỉ ra là do thành phố này vẫn cho phép hành khách sử dụng thẻ thông minh song song với các loại vé khác như: vé lượt xe và vé tập loại cũ. Thêm vào đó, việc không kết nối được với các tuyến xe buýt khác nội thị nên hành khách đã quay lưng với loại thẻ này.

Sử dụng thẻ xe buýt điện tử sao cho đúng - ảnh 3

Ngoài thiết bị "quẹt thẻ" gắn trên xe buýt, các phụ xe sẽ được phát 1 thiết bị cầm tay tượng tự để kiểm tra vé của hành khách trên xe

Trước những lo ngại trên của người dân, ông Nguyễn Hoàng Linh, phó giám đốc Sở Giao thông vận tải Hà Nội cho biết :Chúng tôi đã đưa vào thí điểm tuyến số 6 và sắp tới sẽ thí nghiệm rộng trên các tuyến. Thành phố HCM chưa sử dụng thẻ Smart card như HN, hai hệ thống khác nhau, hai cách thí điểm khác nhau. HN là có khung chính sách, có quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật. Tất cả những đơn vị nào sau này sử dụng thẻ smart card, kể cả đường sắt trên cao, metro và tuyến buýt nhanh thì đều phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật này và phải tích hợp được về một cơ quan quản lý, cùng một hệ thống. Riêng thành phố HCM họ thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, thẻ vé xé và smart card thí điểm khác với HN. Với HN chúng tôi làm thì được chỉ đạo của UBND thành phố nên chúng tôi làm rất chặt chẽ về vấn đề này.

Ông Nguyễn Hoàng Linh cũng nhấn mạnh, việc khuyến khích, tăng cường người dân tăng cường sử dụng phương tiện công cộng như xe buýt luôn được ngành giao thông Hà Nội chú trọng tuyên truyền và đưa ra các giải pháp, nhằm nâng cao sự tín nhiệm của người dân với các loại hình phương tiện này. Hiện nay, quá trình áp dụng thẻ điện tử thông minh mới trong giai đoạn thí điểm trên một tuyến xe buýt số 6, tuy nhiên trong thời gian ngắn tới đây, mô hình này sẽ được nhân rộng trên toàn tuyến, đảm bảo sự kết nối đồng bộ.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay khi đưa vào sử dụng thẻ xe buýt điện tử là làm thế nào để tất cả người dân đều có thể tiếp cận được và chấp nhận. Thực tế hiện nay, trên tuyến buýt thí điểm số 06 Giáp Bát - Cầu Giẽ, rất nhiều hành khách lưu thông vẫn đang sử dụng vé thường. Khi được hỏi, các hành khách đều cho rằng, việc hiện đại hóa hệ thống bán và kiểm soát vé cá nhân khi đi xe buýt là việc cần làm, phù hợp với quy luật phát triển. Thế nhưng, trong bối cảnh ý thức của một bộ phận người dân Việt Nam còn chưa cao và điều kiện cơ sở hạ tầng giao thông còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, thì việc triển khai này cần có lộ trình hợp lý. Bên cạnh đó, việc tăng cường hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân hiểu và quen với phương thức tiếp cận mới là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, công tác kiểm soát chặt chẽ của cơ quan chức năng trong thời gian đầu thực hiện cũng vô cùng quan trọng.

Trong khi đó, một số ý khác lại cho rằng, việc đưa vào áp dụng với các tuyến xe buýt có lưu lượng hành khách đông là chưa phù hợp. Đặc biệt, trong các giờ cao điểm, tình trạng xếp hàng để quét thẻ có thể gây mất nhiều thời gian dừng đỗ của xe buýt, trực tiếp gây nên ùn tắc giao thông. Bởi vậy, trong bối cảnh chưa thể triển khai đồng bộ và kết nối với các loại hình vận tải khác như tàu điện, taxi thì việc áp dụng thẻ xe buýt điện tử chỉ nên áp dụng thí điểm trên các tuyến buýt vắng người. Sau này, khi người dân đã dần quen hơn với phương thức mới và Hà Nội đưa vào khai thác các tuyến đường sắt nội đô thì việc áp dụng đại trà thẻ điện tử cũng là chưa muộn. 

Sử dụng thẻ xe buýt điện tử sao cho đúng - ảnh 4

Nhiều hành khách đi xe vé tháng tỏ ra hào hứng với vé điện tử mới được áp dụng

Bên cạnh đó, người dân cũng bày tỏ nguyện vọng rằng, việc nâng cao chất lượng vận tải hành khách nói chung và vận tải bằng xe buýt nói riêng sẽ không chỉ dừng lại ở việc thay thế vé giấy bằng thẻ điện tử thông minh. Trong thời gian tới, các dịch vụ đi kèm khác của hệ thống vận tải công cộng cũng cần được cải thiện, nâng cao, điển hình là vấn đề tiếp cận cho tất cả mọi người, bao gồm cả người khuyết tật, người bị thương, người già, trẻ em, phụ nữ mang thai.

Trước mong muốn này của người dân, ông Trần Bảo Ngọc, Vụ trưởng vụ Vận tải, Bộ Giao thông Vận tải nhấn mạnh, đây là vấn đề đang được bộ Giao thông vận tải TVT tập trung chỉ đạo, nhằm tăng cường chất lượng vận tải, đặc biệt là chất lượng của các phương tiện xe buýt, dần dần từng bước đưa phương tiện này trở nên thân thiện, gần gũi hơn với tất cả hành khách. Ông Trần Bảo Ngọc nói:

Chúng ta phát triển hệ thống xe buýt BRT ở HN. Đấy là hệ thống xe buýt thân thiện với hành khách, giúp cho việc lên xuống xe buýt nhanh chóng và thuận tiện hơn bởi nó hạ thấp sàn xe xuống và có nhiều cửa hơn để hành khách lên xuống. Những xe buýt trong thời gian tới đều tính đến cho ngồi phù hợp cho người khuyết tật, người già, phụ nữ mang thai và có ghi rõ. Hiện bộ GTVT đang tích cực chỉ đạo và trong thời gian tới, tất cả những điều đó sẽ được triển khai.

Có thể nói, xe buýt là một trong những phương tiện giao thông công cộng có thể chở được một khối lượng hành khách rất lớn, tham gia đắc lực vào giảm tải ùn tắc giao thông, đồng thời phục vụ rất tốt nhu cầu đi lại của người dân trong các đô thị lớn. Việc triển khai các biện pháp nâng cao chất lượng dịch vụ theo xu hướng của các nước trên thế giới như: phát hành thẻ xe buýt điện tử, phát triển các tuyến xe buýt nhanh, thân thiện với mọi hành khách… là những biện pháp cần thiết để loại hình phương tiện này trở nên phổ biến, gần gũi và thiết thực hơn với người dân. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh riêng của Việt Nam hiện nay là dân khá đông trong khi điều kiện hạ tầng giao thông lại đang rất hạn chế rõ ràng, các cơ quan chức năng cần có sự tính toán thật cẩn thận, nghiên cứu một cách kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến từ nhiều phía để áp dụng dần dần các mô hình tiên tiến vào cuộc sống. Có như vậy, người dân mới dần thay đổi thói quen và chấp nhận thi hành.

Về phía người dân, mỗi chúng ta cần hiểu rằng, ngân sách thiếu thốn, trong khi cơ sở hạ tầng nói chung và hạ tầng giao thông nói riêng còn hạn chế là vấn đề mà tất cả các quốc gia đang phát triển đều gặp phải, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, việc đạt được ngay các mục tiêu về giao thông như các nước tiên tiến trên thế giới sẽ là vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, hội nhập xu thế quốc tế là quá trình phát triển tất yếu mà Việt Nam phải tuân theo. Vì vậy, các nỗ lực của các cấp chính quyền nói chung và ngành giao thông vận tải nói riêng sẽ là không đủ. Quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào sự ủng hộ và tin tưởng của nhân dân. Vì vậy, mỗi người dân cần tự nâng cao ý thức, tham gia giao thông một cách có văn hóa. Có như vậy, bộ mặt giao thông nước ta mới dần được cải thiện và văn minh hơn. 

theo vovgiaothong

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản