banner tạm

Cập nhật lúc : 8:8 AM, 13/09/2013

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Các nước phát triển đường sắt thế nào?

Tại nhiều nước, khổ đường sắt nhỏ hẹp (1m và 1,067m) vẫn được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau; lưu thông an toàn, ổn định, đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Tàu cao tốc Trung Quốc
Tàu cao tốc Trung Quốc
Đường nhỏ cho địa hình phức tạp

Trên thế giới hiện tồn tại nhiều khổ đường, nhưng chủ yếu là 3 khổ: Khổ 1m hoặc 1,067m; khổ tiêu chuẩn 1,435m và khổ 1,520m hoặc 1,6m.

Tuy nhiên, đường sắt khổ hẹp có những ưu điểm là chi phí xây dựng rẻ, thích hợp với địa hình khó khăn hiểm trở, không yêu cầu tốc độ quá cao và nhu cầu vận tải không lớn. Hiện chỉ còn 37 quốc gia ở châu Á, châu Âu, châu Phi và châu Đại Dương sử dụng; có 63 quốc gia sử dụng khổ tiêu chuẩn và chỉ có 10 nước sử dụng khổ đường sắt rộng là Brasil, Argentina, Ấn Độ, Nga…
 
"UIC đã chọn khổ 1,435m là khổ tiêu chuẩn nhằm kết nối đường sắt giữa các quốc gia và thế giới. Tuy nhiên, vấn đề này phụ thuộc rất lớn vào hiện trạng đường sắt của mỗi quốc gia, khu vực. Xu hướng chung là mỗi nước cần thống nhất một khổ đường và kinh nghiệm cho thấy, việc thu hẹp từ khổ đường rộng về khổ tiêu chuẩn sẽ dễ hơn mở rộng từ khổ hẹp lên khổ tiêu chuẩn".
Ông Nguyễn Văn Doanh
Phó Cục trưởng Cục Đường sắt VN

Có khi ngay tại một đất nước cũng sử dụng nhiều khổ đường khác nhau do lịch sử để lại. Mỗi loại đường được sử dụng vào một mục đích khác nhau. Tuy nhiên, điều này gây khó khăn trong việc kết nối giữa các khổ đường, gia tăng chi phí vận chuyển.

Ngay như tại Bắc Mỹ, những năm 1900 của thế kỷ trước, các tuyến đường sắt khổ rộng được thu hẹp về khổ tiêu chuẩn rất thuận lợi; trong khi đó tuyến đường sắt khổ hẹp buộc phải bóc dỡ. Tại Nam Phi, khổ đường sắt duy nhất là 1,067m vẫn được duy trì, nhưng tuyến đường sắt này đã được điện khí hóa phần lớn, các đoàn tàu được nâng cấp có năng lực chuyên chở không thua kém bất cứ đoàn tàu khổ tiêu chuẩn nào. Kỷ lục thế giới về vận tải hàng hóa được thiết lập tại tuyến đường sắt Sishen - Saldanha (Nam Phi) với đoàn tàu 660 toa, dài 7,2km và tải trọng 71.232 tấn.

Một số quốc gia có vấn đề trung chuyển không nghiêm trọng như New Zealand, Nhật Bản, Australia… bên cạnh các khổ đường tiêu chuẩn, khổ đường hẹp 1,067m vẫn được duy trì. Malaysia, Thái Lan và Việt Nam vẫn duy trì khổ đường 1m.

Kinh nghiệm xây dựng đường sắt cao tốc

Kinh nghiệm thế giới về phát triển thành công đường sắt cao tốc (ĐSCT) ở hai tuyến Tokyo - Osaka (Nhật Bản) và Paris - Lyon (Pháp) cho thấy, điều kiện tiên quyết để đảm bảo thành công của ĐSCT là phải có đủ lượng khách tương ứng với năng lực của tuyến. Điều kiện này phụ thuộc vào dân số, phân khúc thị trường khách hàng và cự ly vận chuyển. Tuyến Tokyo - Osaka có 45 triệu dân (bằng 1/2 dân số Nhật Bản) tại thời điểm xây dựng, đến nay là 65 triệu dân. Tuyến Paris - Lyon có quy mô dân số thấp hơn nhưng lợi thế nối 2 thành phố là hai trung tâm kinh tế, chính trị lớn của thế giới. Hơn nữa khoảng cách từ điểm đầu đến điểm cuối khoảng 400 - 500km nên rất lợi thế cho ĐSCT bởi nếu đi ô tô sẽ quá xa, còn máy bay thì quá gần.

Trung Quốc, đã trình làng kế hoạch làm ĐSCT rất tham vọng với 42 tuyến, 180.000km. 10 năm qua, nhiều tuyến ĐSCT đã được xây dựng như Bắc Kinh - Thiên Tân, Bắc Kinh - Thượng Hải, Vũ Hán - Quảng Châu… đã được xây dựng. Tuy nhiên, do lượng khách không đạt như mong muốn và sau vụ tai nạn tại Ôn Châu nên Trung Quốc đang phải đánh giá lại kế hoạch phát triển ĐSCT.

Còn tại Hàn Quốc, kế hoạch xây dựng tuyến ĐSCT dài 346km từ Seoul - Busan manh nha từ năm 1972 và được tiến hành bởi các chuyên gia của Pháp và Nhật Bản với sự tài trợ của Ngân hàng Thế giới. Đầu năm 1992 tuyến này được tiến hành, với 35% vốn được Chính phủ hỗ trợ trực tiếp, phát hành trái phiếu công trình 31%, vay Chính phủ 10%, nước ngoài 18% và huy động khối tư nhân 6%. Dự án sử dụng công nghệ Pháp, chỉ nhập 1/2 đoàn tàu của Pháp, phần còn lại do Công ty Hyundai Rotem (Hàn Quốc) chế tạo. Đến năm 2004, dự án này hoàn thành. 

Điều đáng lưu ý là hợp đồng chuyển giao công nghệ với Đường sắt Pháp bao gồm cả chuyển giao công nghệ chế tạo trang thiết bị cung cấp cho dự án thực hiện tại Hàn Quốc và Hàn Quốc có thể làm chủ được công nghệ ĐSCT và có thể xuất khẩu sang nước thứ ba.
 
Theo Liên hiệp quốc tế đường sắt (UIC), mạng đường sắt thế giới dài khoảng 1,3 triệu km thuộc 151 quốc gia; trong đó có 5 quốc gia có mạng lưới đường sắt lớn là Mỹ (224.000km), Trung Quốc (98.000km), Nga (87.000km), Ấn Độ (65.000km) và Canada (40.000km). Việt Nam đứng thứ 51 với 3.100km.
theo giaothongvantai.com.vn

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản