banner tạm

Cập nhật lúc : 8:14 AM, 27/11/2013

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Nếu phát triển tự nhiên giao thông đô thị sẽ bế tắc

Đề án “Phát triển hài hòa các phương thức vận tải tại các thành phố lớn ở VN” vừa được Bộ GTVT trình Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các đề xuất sát thực tế nhằm giải bài toán giao thông đô thị vốn bế tắc lâu nay. PV Báo Giao thông đã trao đổi với ông Lê Đỗ Mười - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển GTVT xung quanh những nội dung của đề án đáng chú ý này.
Ông Lê Đỗ Mười - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển GTVT
Ông Lê Đỗ Mười - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển GTVT

Thưa ông, nếu để phát triển tự nhiên thì giao thông đô thị tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số đô thị lớn sẽ ra sao? 

Phương  tiện cá nhân gia tăng nóng, liên tục trên 15% trong nhiều năm cùng đô thị hóa nhanh và di dân tự do, đã làm quá tải hầu hết các đường phố. Đặt gánh nặng về ô nhiễm môi trường và trật tự an toàn lên các đô thị. Trong khi đó, vận tải khách công cộng (VTKCC) phát triển quá chậm chạp, đến nay mới chỉ có xe buýt. Mà cũng mới đáp ứng khoảng 7-8% nhu cầu đi lại với chất lượng dịch vụ chưa cao.

Nếu để phương tiện cá nhân gia tăng tự nhiên, dù cơ sở hạ tầng có được cải thiện, song vận tải cá nhân chiếm tới xấp xỉ 90% lưu lượng, thì Hà Nội và TP Hồ Chí Minh sẽ đi đến chỗ hoàn toàn bế tắc về đi lại. Tương lai điều này cũng sẽ diễn ra ở Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ. 
 
Đề án của Bộ GTVT đề xuất mức độ hài hòa các phương thức vận tải như thế nào để giảm ùn tắc?

Giải bài toán này, Đề án của Bộ GTVT vừa trình Thủ tướng Chính phủ, đã đề xuất triển khai gói giải pháp đồng bộ nâng cao năng lực của hệ thống VTKCC tại các thành phố, khuyến khích sử dụng xe đạp và dành không gian cho người đi bộ, đồng thời kiểm soát, điều tiết một cách hợp lý mức độ sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tại các đô thị, hợp lý hóa vận tải hàng hóa, nâng cao chất lượng nhân lực quản lý và xây dựng văn hóa giao thông...

Mục tiêu đến năm 2020, tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, VTKCC gánh vác 20 - 25% lưu lượng (trong đó xe buýt 10 -15%, đường sắt đô thị 4-5%...), vận tải cá nhân còn 75% - 80% (trong đó đi bộ và xe đạp chiếm 20-30%). 2 thành phố phải đảm bảo tỷ lệ quỹ đất dành cho giao thông đô thị, trong đó có tỷ lệ quỹ đất hợp lý cho giao thông tĩnh từ 5-7%, quỹ đất dành cho người đi bộ ở mức hợp lý (2%).
 
Phương tiện cá nhân liên tục gia tăng trong nhiều năm, làm nhiều tuyến phố tại Hà Nội quá tải
Phương tiện cá nhân liên tục gia tăng trong nhiều năm, làm nhiều tuyến phố tại Hà Nội quá tải

Tức là 7 năm nữa, chúng ta phải tăng gấp đôi năng lực vận tải của xe buýt so với hiện nay và đường sắt trên cao chỉ gánh có 5% lưu lượng? 

Mục tiêu như vậy, theo tôi là tương đối hợp lý và có tính thực tế. Hiện nay, xe buýt đã đảm nhiệm 8-10% lưu lượng ở Hà Nội và 7-8% ở TP HCM. Để đạt tới 10-15% vào năm 2020, các thành phố đang rà soát sắp xếp lại luồng tuyến, bố trí lại phương tiện, tăng mức độ xã hội hóa và tự chủ hạch toán kinh doanh của doanh nghiệp. Từng thành phố bắt buộc phải tuân theo lộ trình Quy hoạch phát triển vận tải buýt đã được phê duyệt. 

Phải khẳng định là mục tiêu này rất khó, nhưng có yếu tố quyết định đến việc giải bài toán giao thông đô thị, vì đến năm 2016, vận tải công cộng ở Hà Nội và TP HCM cũng vẫn chỉ trông chờ vào xe buýt. Vì thế, Đề án của Bộ GTVT đặt vấn đề phải rất quyết liệt để thực hiện bằng được mục tiêu này, trong đó phải đẩy mạnh cả buýt nhanh.
 
Đề án của Bộ GTVT có đặt vấn đề thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các dự án đường sắt đô thị không, thưa ông?

Tiến độ đầu tư các tuyến xe buýt nhanh và tàu điện trên cao tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh hiện rất chậm so với kế hoạch. Tại Hà Nội đến năm 2020, dự kiến sẽ chỉ hoàn thành và đưa vào khai thác 1-2 tuyến đường sắt đô thị (theo quy hoạch là 8 tuyến), khai thác 1 tuyến BRT (theo quy hoạch ban đầu là 6 tuyến). Tương tự, TP Hồ Chí Minh đến năm 2020, dự kiến sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác 1 tuyến đường sắt đô thị và từ 1-3 tuyến BRT. Lưu lượng VTKCC tăng thêm do tàu điện trên cao đảm nhiệm ở mức 4-5% lưu lượng. 

Việc cần thiết bây giờ là đề ra được chính sách đột phá phát triển tàu điện trên cao thành 1 mạng lưới hoạt động hiệu quả, nâng tỉ trọng vận tải khách công cộng ít nhất lên 20-25%. 
 
Một vấn đề được nhiều người quan tâm là sẽ  hạn chế xe máy hay ô tô cá nhân tại các TP lớn? Và các giải pháp nào được đặt ra?

Tôi khẳng định rằng hạn chế xe cá nhân nhằm vào cả  xe máy, ô tô cá nhân và xe taxi. Các biện pháp đã được đưa ra trong Đề án là khá cụ thể, gồm có: Kiểm soát theo từng khu vực, theo giờ trong ngày và theo ngày trong tuần, tại các khu vực trung tâm đô thị từ vành đai 1 trở vào và trên các tuyến chính có lưu lượng cao; Đổi mức phí dịch vụ hiện nay thành giá trông giữ xe và kiểm soát hạn chế điểm đỗ xe trong đô thị lõi... Các giải pháp này sẽ được các TP quyết định lựa chọn hình thức, thời điểm thực hiện tùy thuộc vào năng lực và đặc thù riêng.
 
Đổi lại việc hạn chế  xe cá nhân thì người dân được cung cấp dịch vụ công cộng như thế nào, thưa ông?

Chắc chắn hạn chế xe cá nhân phải song song với việc tăng tương ứng vận tải công cộng, gồm có tăng số chuyến xe, tần suất chạy xe vào giờ cao điểm và tăng chất lượng xe công cộng để người dân dễ chấp nhận; Tổ chức các điểm trông giữ xe cá nhân tại khu vực đầu mối để người dân chuyển sang đi xe công cộng; Bố trí các điểm trung chuyển xe buýt tạo sự kết nối thuận lợi nhất cho người dân khi phải đi liên tuyến...
 
Cảm ơn ông!
theo giaothongvantai

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản