banner tạm

Cập nhật lúc : 12:1 PM, 05/09/2016

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Bức tường bia và hàng rào luật pháp

Chiều tối 2.9, “bức tường Tiger” ở quảng trường TP. Quảng Ngãi bị đổ sập sau cơn mưa làm ba người bị thương. Một sự cố có phần may mắn với người dân. Nếu bức tường đổ sập vào ngày sự kiện “Chinh phục bức tường Tiger” diễn ra, hậu quả có thể sẽ nghiêm trọng hơn.

Sau sự cố, cơ quan chức năng đã đến hiện trường điều tra. Nhưng điều tôi quan tâm không phải là nguyên nhân bức tường đổ sập, mà là kích thước và vị trí của nó. Bức tường cao 30m, nặng hàng chục tấn, được dựng lên ở khu vực quảng trường, một trong những vị trí đắc địa nhất TP. Quảng Ngãi. Nếu chương trình diễn ra suôn sẻ, gameshow của họ sẽ là một dịp tốt để quảng bá thương hiệu.

Câu hỏi đặt ra là: Từ bao giờ những hãng bia ở Việt Nam lại có những chương trình quảng bá thương hiệu rình rang đến thế?

Những ngày này, ở công viên Lê Lợi, TP. Huế, người ta dựng lên một dòng chữ “Tôi yêu Huế” với màu xanh của thương hiệu bia Huda. Chữ “yêu” được thay thế bằng hình trái tim màu đỏ, logo bia Huda được đặt ở giữa. Thoạt tiên, hình ảnh này gây một chút khó chịu, phản cảm. Chẳng lẽ “trái tim”, linh hồn của xứ Huế lại là bia bọt? Nhưng khi nhìn vào con số thu ngân sách của Thừa Thiên-Huế, 25%-30% đến từ bia thì ta giải thích được vì sao lại là bia mà không phải một thương hiệu nào khác.

Buc tuong bia va hang rao luat phap - Anh 1

Toàn cảnh hiện trường 'Bức tường Tiger" ngã đổ (Ảnh Vietnamnet)

Cách đây chừng 5-7 năm, khi tôi đang sống ở TP. Đà Nẵng, đi từ bờ bên này qua cầu sông Hàn sang bờ bên kia, đường Lê Duẩn ở quận Hải Châu rực rỡ ánh sáng. Ấn tượng nhất với tôi là mạng lưới đèn nhấp nháy tạo nên một tấm thảm ánh sáng màu xanh trên đầu người tham gia giao thông, quảng cáo bia Heineken.

Những tưởng “con đường bia” chỉ gặp ở Đà Nẵng, nhưng cách đây vài năm, tôi lại thấy đường Phan Châu Trinh, TP. Tam Kỳ, Quảng Nam biến thành “con đường bia Larue”. Logo, màu sắc nhận diện thương hiệu của hãng bia này được treo trang trí trên cao suốt một đoạn dài.

Khi tìm hiểu, tôi được biết những “con đường bia” không chỉ có ở Quảng Nam, Đà Nẵng mà còn hiện diện ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Và khi đi trên những con đường ấy, tôi nghĩ về con số hàng nghìn người chết vì tai nạn giao thông có liên quan đến nồng độ cồn. Cũng có thể dưới những màu sắc rực rỡ, quảng cáo rình rang kia, người tham gia giao thông gặp tai nạn và ngã xuống trên chính con đường đó.

Theo báo cáo của Hiệp hội Bia rượu Nước giải khát Việt Nam, năm 2015, sản lượng sản xuất và tiêu thụ bia của Việt Nam lên đến 3,4 tỉ lít. Một thị trường tiêu thụ mạnh như vậy là miếng mồi béo bở cho các nhà sản xuất. Mạnh gạo bạo tiền, họ sẵn sàng chi mạnh cho quảng cáo, quảng bá thương hiệu để mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng.

Vấn đề ở đây là, những chương trình quảng cáo rình rang, “bức tường bia”, “trái tim bia” hay “con đường bia” có thể gây “chướng mắt” cho một số người, nhưng không hề phạm pháp. Các quy định hiện hành cấm quảng cáo rượu trên 15 độ nhưng bia thì không. Hệ quả là quảng cáo bia tràn lan đang bủa vây người tiêu dùng.

Năm ngoái, tại kì họp quốc hội thứ 9, quốc hội khóa XIII, đại biểu Nguyễn Văn Tiên - Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tiền Giang nêu thực trạng quảng cáo khuyến khích sử dụng bia tràn lan là một trong những nguyên nhân dẫn đến 9.000 người chết vì tai nạn giao thông mỗi năm. Vị đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi về trách nhiệm trước xã hội của người quảng cáo.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch khẳng định sẽ “siết quảng cáo rượu, bia trên tất cả các phương tiện” (theo Chinhphu.vn). Nhưng giờ đây các nhà sản xuất không còn phụ thuộc vào các kênh thông tin truyền thống và chính thống như tivi, báo, đài. Họ chủ động phủ sóng bằng những sự kiện như “bức tường bia”, họ chiếm lĩnh không gian bằng “con đường bia”, “trái tim bia”. Họ tạo ra những chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội, một kênh thông tin được khách hàng truy cập mỗi ngày.

Vấn đề ở đây là, trong khi các phương thức quảng cáo, quảng bá thương hiệu mỗi ngày một đa dạng và tinh vi, phủ sóng từ mặt tiền đắc địa đến các ngõ ngách, thì hệ thống pháp luật vẫn chưa có những rào cản hiệu quả để hạn chế, ngăn chặn. Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của việc lạm dụng rượu bia do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo từ năm 2014 đến nay vẫn chưa được hoàn thiện, thông qua.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, quảng cáo bia là nguyên nhân giảm độ tuổi bắt đầu uống, tăng mức độ tiêu thụ. Tác hại của việc lạm dụng rượu bia không dừng lại ở tai nạn giao thông, nhiều nghiên cứu đã nêu các tác hại đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình khi đối tượng chịu ảnh hưởng của việc lạm dụng rượu bia có cả phụ nữ và trẻ em. Thậm chí, nhiều ý kiến cho rằng lạm dụng rượu bia là nguyên nhân làm suy thoái giống nòi.

Đã đến lúc các nhà quản lý siết chặt, hạn chế quảng cáo bia, rượu dưới 15 độ bằng các quy định được luật hóa rõ ràng. Tất nhiên, điều này có thể sẽ làm giảm doanh thu của các nhà sản xuất bia vốn đang ăn nên làm ra, giảm một khoảng đáng kể nguồn thu vào ngân sách. Quan trọng là chúng ta chọn gì?

Theo Khám Phá

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản