banner tạm

Cập nhật lúc : 9:30 AM, 01/02/2014

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Bí quyết hút vốn tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông

Ba yếu tố thiên thời - địa lợi - nhân hòa được ngành GTVT vận dụng linh hoạt, tạo thời cơ không thể tốt hơn để xã hội hóa, thu hút được một lượng vốn khổng lồ từ tư nhân. Việc làm này đã tạo nên một năm đột phá mạnh mẽ trong công tác đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông.
Cơ hội từ thách thức lớn

"Trong bối cảnh các nguồn lực dành cho hạ tầng đang rất khó khăn, việc huy động một khối lượng lớn nguồn vốn BOT đã giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước và tạo thế chủ động trong thực hiện đầu tư, phát triển nhanh kết cấu hạ tầng giao thông theo tinh thần chỉ đạo của T.Ư  Đảng, Quốc hội và Chính phủ." 
 
Bộ trưởng Đinh La Thăng
Theo kế hoạch, nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông giai đoạn 2014 - 2020 do Bộ GTVT quản lý lên đến 960.000 tỷ đồng. Trong số này, chỉ có thể trông chờ vào khoảng 70.000 tỷ đồng vốn ngân sách, 110.000 tỷ đồng Trái phiếu Chính phủ và khoảng 100.000 tỷ đồng vốn nước ngoài. Còn lại 680.000 tỷ đồng chưa rõ nguồn. 

“Trong khi đó, Nghị quyết số 13-NQ/TW về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể để tạo đột phá phát triển kinh tế. Tất cả những điều đó tạo nên áp lực vô cùng lớn cho ngành GTVT. Trước bối cảnh như vậy, không còn cách nào khác chỉ có thể trông chờ vào việc huy động vốn xã hội hóa để bù đắp thiếu hụt”- ông Lê Anh Tuấn - Vụ trưởng, Trưởng Ban quản lý các dự án đối tác công tư (Bộ GTVT) cho biết.

Ông Tuấn cho biết, trong cái rủi lại có cái may, thách thức bao giờ cũng đi kèm cơ hội nếu biết nắm bắt và vận dụng sẽ là thời cơ lớn. Năm 2013 kinh tế Việt Nam vẫn khó khăn, các nơi trước kia hút tiền đầu tư như chứng khoán, bất động sản thì nay không còn hấp dẫn. Vốn liếng từ ngân sách thiếu hụt lại mở ra cánh cửa thênh thang để thu hút vốn xã hội hóa từ khu vực tư nhân. Ông Tuấn cho rằng, dường như cả thiên thời - địa lợi - nhân hòa đều hội tụ để ngành GTVT tiến hành xã hội hóa mạnh mẽ kêu gọi nguồn vốn tư nhân để đầu tư hạ tầng giao thông.

Thiên thời là thị trường tài chính hết sức thuận lợi, tăng trưởng thấp, lãi suất giảm mạnh. Việc đầu tư vốn vào các lĩnh vực khác rất khó khăn. Địa lợi là hàng loạt các dự án giao thông, nhất là các dự án trên tuyến QL1, QL14 qua Tây Nguyên cần gấp rút triển khai thi công để hoàn thành trước năm 2016 theo Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Nhưng mang tính quyết định nhất vẫn là yếu tố nhân hòa. Điều này thể hiện ở việc ngành GTVT có bộ máy năng động, được rèn luyện và kinh qua nhiều dự án. “Nhân tố quyết định để kết nối thiên thời và địa lợi chính là người đứng đầu ngành GTVT Bộ trưởng Đinh La Thăng với bề dày kinh nghiệm quản lý kinh tế vĩ mô và tinh tế trong phân tích tài chính, là con người hành động, nên đã chỉ đạo quyết liệt, sát sao từ rà soát kiến nghị các văn bản quy phạm luật các cơ chế mới, xây dựng củng cố bộ máy tổ chức thực hiện đã tạo uy tín để các tổ chức tín dụng chủ động tìm đến các nhà đầu tư BOT để bỏ vốn tham gia đầu tư các dự án hạ tầng giao thông”, ông Tuấn nói.

Chưa khi nào môi trường đầu tư giao thông lại cởi mở, thông thoáng và hấp dẫn các nhà đầu tư như thời gian qua. Nếu như trước đây, tâm lý các nhà đầu tư chỉ nặng về lợi nhuận, thì nay ngành GTVT đã kết hợp hài hòa giữa lợi ích nhà đầu tư và lợi ích cộng đồng, Nhà nước. 

Khi lợi ích của Nhà nước và tư nhân tìm được tiếng nói chung, mọi vướng mắc về cơ chế sẽ được tháo bỏ. Điển hình nhất là trong việc thu phí hoàn vốn. Đây là vấn đề hết sức nan giải, trong khi các nước ở khu vực thu bình quân từ 1.500 - 2.000 đồng/CPU/km thì ở nước ta chỉ khoảng 143 đồng/CPU/km. Mức thu này quá thấp và không khả thi để hoàn vốn cho các dự án BOT giao thông. Trực tiếp Bộ trưởng Đinh La Thăng phải “gõ cửa” nhiều bộ, ngành để tháo gỡ cơ chế, tìm giải pháp sửa đổi bất cập cố hữu, tồn tại trong hàng chục năm qua. 

Cái được lớn nhất mà ngành GTVT đã đạt được chính là việc thuyết phục các bộ, ngành đồng thuận về cơ chế. Trong đó, Bộ Tài chính đã ban thành Thông tư 159 thống nhất các cơ chế, chính sách trong huy động vốn xã hội hóa, trong đó có cơ chế về mức phí. Các cơ quan chức năng đã lắng nghe nghiên cứu kinh nghiệm từ các dự án đầu tư theo hình tức BOT về giao thông để sửa đổi Nghị định 108 và Nghị định 71 để thống nhất trong một bộ luật chung về đầu tư PPP. Khi được ban hành sẽ là kim chỉ nam, tháo gỡ mọi vướng mắc về cơ chế trong mọi hoạt động thu hút vốn đầu tư ngoài ngân sách.

Theo ông Nguyễn Hoằng - Vụ trưởng Vụ KH&ĐT (Bộ GTVT), tổng số vốn huy động ngoài ngân sách đến năm 2013 khoảng gần 120.000 tỷ đồng, với 47 dự án, triển khai đầu tư 1.387km đường. Đây là con số khổng lồ mà trước đây không ai dám mơ tới. Đến năm 2012, ngành GTVT huy động được 41.000 tỷ đồng cho 21 dự án. Riêng 2013 con số này là 80.000 tỷ đồng cho 26 dự án. 
 
Dự án mở rộng QL1 thu hút hàng nghìn tỷ đồng vốn ngoài ngân sách
Dự án mở rộng QL1 thu hút hàng nghìn tỷ đồng vốn ngoài ngân sách

Không bỏ lỡ cơ hội

Ông Trần Xuân Sanh - Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông nhận định, chưa khi nào ngành GTVT huy động được một lượng vốn khổng lồ như vậy từ ngoài ngân sách. Có thể nói, chỉ trong 3 năm, số dự án BOT và vốn của tư nhân huy động được cho hạ tầng giao thông bằng cả mấy chục năm trước cộng lại. “Chính vì vậy, cả hệ thống chính trị, từ lãnh đạo Bộ đến các cơ quan chức năng phải vào cuộc và đặt mục tiêu huy động nguồn lực lên trên hết mới có thể đạt được kết quả như mong muốn” - ông Sanh nói.

Bộ trưởng Đinh La Thăng khẳng định, đây chính là cơ hội lớn để thu hút vốn ngoài ngân sách cho hạ tầng giao thông. Nếu không nắm chắc cơ hội sẽ không có lần thứ hai. Các cơ quan chức năng của Bộ GTVT tạo điều kiện tối đa về thủ tục, cơ chế thông thoáng nhất. Ngay trong nhận thức cũng phải thay đổi, mình phải phục vụ các nhà đầu tư chứ không phải nhà đầu tư phục vụ mình. 

Bộ trưởng Đinh La Thăng  nhiều lần nói: “Phải khẩn trương, mạnh mẽ lên, có gì vướng mắc phải báo cáo tôi để tôi đi gõ cửa. Chúng ta không chỉ thực hiện kế hoạch về phát triển hạ tầng giao thông của Nghị Quyết số 13-NQ/TW mà còn phải chớp thời cơ thị trường tài chính vì lãi suất giảm nhưng vẫn ít người vay, mà còn góp sức vực dậy kinh tế đang khó khăn năm 2013 lấy đà cho năm 2014”.
 
Ngoài tuyến QL1 đoạn Hà Nội - Thanh Hóa đã cơ bản hoàn thành, đoạn Thanh Hóa - Cần Thơ được chia thành 37 dự án, trong đó có 18 dự án được đầu tư theo hình thức BOT (dài 608km). Đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên cũng có 5 dự án đầu tư theo BOT. Tất cả các dự án này đã được khởi công để thi công đồng loạt, để hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2016. Ngoài ra, nhiều dự án BOT và BT khác với số vốn lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng cũng được triển khai đầu như: Cao tốc La Sơn - Túy Loan, cầu Cổ Chiên, cầu Việt Trì, QL20, QL19. Tới đây, ngành GTVT không chỉ bó hẹp trong đường bộ. Nhiều dự án xã hội hóa từ hàng không, hàng hải, đường sắt, đường thủy cũng đang được Bộ GTVT xúc tiến để huy động vốn. Dự kiến trong một vài năm tới, hàng loạt các dự án BOT, BT, PPP thuộc các lĩnh vực này sẽ được triển khai và giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi nguồn vốn Nhà nước và ODA hạn chế dần.

Bí quyết hút vốn tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông - ảnh 2
"Trong bối cảnh các nguồn lực dành cho hạ tầng đang rất khó khăn, việc huy động một khối lượng lớn nguồn vốn BOT đã giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước và tạo thế chủ động trong thực hiện đầu tư, phát triển nhanh kết cấu hạ tầng giao thông theo tinh thần chỉ đạo của T.Ư  Đảng, Quốc hội và Chính phủ." 
 
Bộ trưởng Đinh La Thăng
Bí quyết hút vốn tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông - ảnh 3
"Trong bối cảnh các nguồn lực dành cho hạ tầng đang rất khó khăn, việc huy động một khối lượng lớn nguồn vốn BOT đã giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước và tạo thế chủ động trong thực hiện đầu tư, phát triển nhanh kết cấu hạ tầng giao thông theo tinh thần chỉ đạo của T.Ư  Đảng, Quốc hội và Chính phủ." 
 
Bộ trưởng Đinh La Thăng
theo gtvt

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản