banner tạm

Cập nhật lúc : 9:16 AM, 15/04/2014

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Những hành vi “lệch chuẩn” sẽ bị xử phạt

Cũng giống như Bộ Công an, Bộ Nội vụ xây dựng những dự thảo xử phạt đối với các hành vi ứng xử không đúng như: Vợ chồng đánh nhau,  văng tục chửi bậy ở ngoài đường... chúng tôi cũng đề xuất vấn đề xử phạt các hành vi “lệch chuẩn” - Tiến sĩ Mai Anh (giảng viên Khoa Quốc tế, ĐH Quốc gia Hà Nội) đã khẳng định như vậy khi trò chuyện với PV Báo Giao thông. 
 
Tiến sĩ Mai Anh
Tiến sĩ Mai Anh

Tiến sĩ Mai Anh đang chủ trì đề án xây dựng một bộ quy tắc ứng xử cho người Hà Nội, dự kiến áp dụng tại cơ quan hành chính, trường học, bệnh viện, doanh nghiệp, khu dân cư và nơi công cộng trên địa bàn Thủ đô.
 
Ra ngoài cần có ý thức giữ thể diện quốc gia

Gần đây, tại một số quốc gia, người ta thấy xuất hiện những tấm biển viết bằng tiếng Việt kiểu như: “Cấm xả rác bừa bãi”, hay “Không được lấy cắp đồ trong siêu thị”...? Ông có bình luận gì về những sự việc này? 

Đây là những việc đáng buồn cho các hành vi ứng xử của một vài cá nhân là người Việt. Tại các nhà ga, bến tàu, hay những nơi công cộng ở nước ngoài mà họ viết như vậy thì phải có lý do, có thể do xuất phát từ những hành vi không đúng mực của người Việt ở nước ngoài. Tuy nhiên, những hành vi trộm cắp vặt, xả rác bừa bãi... của người Việt ở nước ngoài không phải là vấn đề trách nhiệm của cá nhân nữa mà nó còn ảnh hưởng đến hình ảnh của đất nước, văn hóa của cả dân tộc. 

Theo tôi, đã đến lúc các cơ quan chức năng của Nhà nước cần phải vào cuộc để có những chiến lược và biện pháp ngăn chặn những hành vi đó. Chẳng hạn, đối với những cá nhân làm xấu hình ảnh của quốc gia, khi về nước, chúng ta có hình thức xử lý nghiêm khắc để răn đe. Có như vậy, mỗi người khi bước chân ra nước ngoài đều có ý thức giữ gìn thể diện quốc gia. 

“Lệch chuẩn” trong ứng xử

Có thể xem đó là hành vi cá biệt xảy ra ở nước ngoài, nhưng tình huống tương tự trong nước đã xảy ra không ít, đến nỗi người ta lập cả diễn đàn bàn về thói xấu của người Việt. Ngay như Thủ đô Hà Nội cũng bị phê phán nét đẹp văn hóa Tràng An mai một, lời nói “Xin lỗi”, “Cảm ơn” ngày một ít, ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Tôi cho rằng cách ứng xử của người Việt mình, không chỉ riêng Hà Nội, vì nhiều lý do đã có xu hướng lệnh chuẩn. 

Nơi khác tôi không đánh giá, riêng Hà Nội thì có thể vì tôi đang có nghiên cứu về việc này. Trong thực tế, ở những nơi công sở, bệnh viện, trường học, tại các khu dân cư ở Hà Nội, những hành vi ứng xử không được thân thiện, thậm chí nhiều người có những lời nói, cử chỉ khiếm nhã, không đúng với thuần phong, mỹ tục diễn ra khá phổ biến. 
 
Theo điều tra của Khoa Quốc tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Sở VH,TT&DL Hà Nội tại các cơ quan công quyền, 88,1% người được hỏi cho rằng cán bộ lãnh đạo có hành vi ứng xử không phù hợp; 94,7% cho rằng công chức, viên chức ứng xử không phù hợp; 95,8% cho rằng người dân đến liên hệ làm việc có hành vi ứng xử không phù hợp. Ở khu vực bệnh viện, 44,7% người được hỏi cho rằng, nhân viên y tế “thiếu tận tình, chu đáo trong việc khám và chữa bệnh”; gần 40% cho rằng nhân viên y tế “thiếu tôn trọng, có thái độ gắt gỏng, quát mắng, xúc phạm nhân phẩm bệnh nhân và người nhà bệnh nhân” và “phân biệt đối xử trong việc khám và điều trị cho bệnh nhân”; 31,1% phàn nàn bị nhân viên y tế vòi vĩnh, nhận phong bì.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến văn hóa ứng xử của người dân trên địa bàn Hà Nội đang “lệch chuẩn”, một trong số đó là vấn đề nhận thức. Có người khi được hỏi lại bảo rằng, thực ra tôi chỉ làm theo thói quen. Mà kể cả chúng tôi làm như vậy cũng không thấy ai phạt cả. Có người lại nói, cuộc sống còn rất nhiều điều để quan tâm, tại sao lại đi quan tâm đến việc ứng xử như thế nào cho đúng chuẩn mực. Một ông bố chở con đi học nhưng lại quên không đội MBH và ông ấy nghĩ việc đó là bình thường. Đứa bé đó sau này sẽ “nhiễm” thói quen xấu của người bố và làm theo. 

Họ coi những cách ứng xử “lệch chuẩn” là bình thường, không có ý thức thay đổi để hiểu rằng, mỗi người đều phải tôn trọng giá trị của nhau, thời gian, phẩm chất của nhau. Ra đường có thể phê bình người này, xỉa xói người khác, làm những điều mà bản thân nghĩ là được phép mà không thấy rằng việc đó là vi phạm nhân quyền, vi phạm quyền lợi của những người khác. Ở các nước tiên tiến, xúc phạm đến người khác hoặc đối xử không đúng mực với cộng đồng (hút thuốc, xả rác nơi công cộng), thậm chí ngược đãi xúc vật thì đều bị lên án và xử lý nghiêm.

Còn với chúng ta, đi vào một cơ quan hành chính, doanh nghiệp, lẽ ra phải xếp hàng, nhưng ai cũng cố để xong việc của mình, muốn vượt lên trước, thậm chí còn bịa ra chuyện tôi đang bận và cần “ưu tiên”. Nhưng thực tế, làm điều đó đồng nghĩa họ đang hồn nhiên lấy đi thời gian của người khác (người khác cũng bận chứ). 
 
Xả rác bừa bãi là hành vi ứng xử thiếu văn hóa
Xả rác bừa bãi là hành vi ứng xử thiếu văn hóa
Xử phạt các hành vi “lệch chuẩn”

Được biết, khi xây dựng bộ quy tắc ứng xử cho Hà Nội, ông có đề nghị xử phạt đối với các hành vi “lệch chuẩn”. Vậy điều này có khả thi hay chỉ mang tính hình thức, thưa ông? 

Thực tế, để điều chỉnh hành vi ứng xử của người dân là một việc rất khó. Bởi hành vi ứng xử là một thói quen của mỗi người diễn ra trong nhiều năm và người ta nghĩ rằng nó là bình thường, nhiều người không nghĩ đó là những hành vi không đúng mực. Do đó, muốn điều chỉnh được cần phải tiến hành trong thời gian dài để thay đổi. 

Mục tiêu của chúng tôi là tuyên truyền để tất cả người dân, các cấp chính quyền và những người có chức năng trong việc điều chỉnh hành vi văn hóa đó nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa ứng xử và cần phải thay đổi. 

Cũng giống như Bộ Công an,  Bộ Nội vụ xây dựng những dự thảo xử phạt đối với các hành vi ứng xử không đúng như: Vợ chồng đánh nhau, phụ nữ “thả rông” ở nơi công cộng, văng tục chửi bậy ở ngoài đường... chúng tôi cũng đề xuất vấn đề xử phạt các hành vi “lệch chuẩn” trong đề án này. 

Tuy nhiên, tôi khẳng định, bộ quy tắc ứng xử không phải là một bộ luật nên chế tài và tính áp đặt của nó sẽ nhẹ hơn bộ luật rất nhiều. Bên cạnh đó, phạm vi điều chỉnh của bộ quy tắc ứng xử cũng có giới hạn, chỉ bao gồm 6 nhóm đối tượng: Cơ quan hành chính, trường học, bệnh viện, doanh nghiệp, khu dân cư và nơi công cộng trên địa bàn Thủ đô.
 
Hiện tại, mỗi cơ quan, tổ chức đều xây dựng những quy chế riêng, vậy bộ quy tắc ứng xử xây dựng cho Hà Nội khi được áp dụng liệu có “giẫm chân” các quy chế đó, thưa ông?

Trong quá trình xây dựng bộ quy tắc ứng xử cho TP Hà Nội, chúng tôi đã tham khảo và cố gắng xây dựng những quy tắc không trái ngược với những bộ quy tắc ứng xử hiện hành. 

Cũng phải nhấn mạnh rằng, bộ quy tắc ứng xử của các bộ, ngành có nhiều điểm khác với của Hà Nội. Bộ quy tắc ứng xử của Hà Nội mong muốn xây dựng một môi trường văn hóa, ứng xử chung. Trong khi đó, bộ quy tắc ứng xử (có nơi gọi là nội quy) của các bộ, ban, ngành thường hướng đến đạo đức nghề nghiệp và  những vấn đề mang tính chuyên môn. 
 
Cảm ơn ông!
 
theo giaothongvantai

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản