banner tạm

Cập nhật lúc : 1:9 AM, 17/08/2013

  • Chia sẻ
  • Facebook
  • Viết bình luận
  • Bản in

Phát huy hiệu quả hệ thống cảng biển phía bắc và Bắc Trung Bộ

Cảng Hải Phòng ngày càng được đầu thêm thiết bị hiện đại

Hệ thống cảng biển (HTCB) phía Bắc và Bắc Trung bộ đã và đang được quy hoạch, đầu tư tương xứng với tiềm năng, từng bước phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội địa phương cũng như khu vực. Tuy nhiên, để phát triển xứng tầm, các bộ, ngành và địa phương cần chung tay phải giải quyết những bất cập...
Bứt phá quan trọng
 Ðến Cảng Hải Phòng, chúng tôi được Phó Giám đốc Cảng vụ hàng hải Nguyễn Ngọc Thành cho biết: Dù kinh tế trong nước và nước ngoài đang khó khăn nhưng lượng hàng hóa thông qua Cảng Hải Phòng vẫn tăng từ 13 đến 15%/năm. Nếu năm 2000, lượng hàng hóa qua cảng đạt 7,5 triệu tấn thì năm 2012 đã đạt hơn 50 triệu tấn và sáu tháng đầu năm 2013 đạt gần 27 triệu tấn. Cảng Hải Phòng đón 15 đến 20 nghìn lượt tàu/năm. Tại Công ty TNHH MTV Cảng Hải Phòng, Phó Tổng Giám đốc Trương Văn Thái cho biết: Trong vòng 10 năm qua, từ 11 cầu tàu tại khu vực cảng chính, nay doanh nghiệp đã đầu tư thêm 10 cầu tàu với chiều dài gần 1.900 m đưa sản lượng hàng hóa qua cảng chiếm 35 đến 40% thị phần các cảng khu vực Hải Phòng. Sự phát triển của Cảng Hải Phòng tạo việc làm ổn định cho gần 4.500 lao động với thu nhập bình quân 9,4 triệu đồng/tháng (chưa kể hàng nghìn lao động vệ tinh khác), năng suất xếp dỡ công-ten-nơ 37 đến 45 TEU/giờ...
 Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng được khởi công vào tháng 4-2013, đến năm 2016, với hai bến có thể tiếp nhận tàu công-ten-nơ trọng tải 100 nghìn tấn. Theo Cục trưởng Cục Hàng hải Nguyễn Nhật: Tương lai, Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng sẽ đóng vai trò trung tâm và HTCB và cảng nội địa khác là các vệ tinh, hình thành hệ thống logistic năng động, hiệu quả và trở thành trạm trung chuyển hàng hóa quốc tế; đáp ứng việc đưa hàng hóa xuất khẩu khu vực miền bắc đi thẳng tới thị trường Âu, Mỹ, tăng năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam... Ngoài ra, cảng cửa ngõ quốc tế này còn thu hút hàng quá cảnh từ khu vực đông bắc Lào và nam Trung Quốc...
 Trong HTCB phía bắc phải kể đến các cảng ở Quảng Ninh. Thời gian qua, hệ thống Cảng Quảng Ninh đã tiếp nhận hàng hóa xuất, nhập khẩu và nội địa với các mặt hàng chủ lực như: than, xăng, dầu, xi-măng... lên 40 đến 50 triệu tấn/năm. Sáu tháng đầu năm 2013, lượng hàng thông qua các Cảng Quảng Ninh đạt gần 25 triệu tấn. Nhóm cảng biển phía bắc (từ Quảng Ninh đến Ninh Bình), nòng cốt là hệ thống Cảng Hải Phòng - cảng tổng hợp quốc gia, cửa ngõ quốc tế (loại 1A) và cảng Hòn Gai - Quảng Ninh, nòng cốt là Cảng Cái Lân, cảng tổng hợp quốc gia, đầu mối khu vực (loại 1) cùng một số cảng tổng hợp, chuyên dùng, cảng địa phương làm vệ tinh cho các cảng chính hoặc phục vụ các khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp trong nhóm luôn đạt sự tăng trưởng cao; nhiều bến cảng đã đạt, vượt công suất từ 1,5 đến 2 lần so với thiết kế. Nhờ đó, lượng hàng thông qua HTCB phía bắc thời gian gần đây đã đạt gần 100 triệu tấn/năm, vượt so dự kiến (của Quy hoạch HTCB Việt Nam) là đến năm 2015 đạt 86 đến 90 triệu tấn/năm.  
 Nhóm cảng biển Bắc Trung Bộ (từ Thanh Hóa vào Hà Tĩnh), được quy hoạch ba cảng chính loại 1, đó là: Nghi Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An) và Vũng Áng - Sơn Dương (Hà Tĩnh). Theo quy hoạch, Cảng Nghi Sơn gồm các khu bến chuyên dùng và tổng hợp cho tàu 3 đến 5 vạn DWT phục vụ liên hợp hóa lọc dầu, xi-măng, nhiệt điện... Cảng Cửa Lò làm hàng tổng hợp cho tàu 1 đến 2 vạn DWT; đồng thời, nghiên cứu xây dựng tại Cửa Lò, Ðông Hồi bến cho tàu 3 đến 5 vạn DWT gắn với yêu cầu phát triển của Nghệ An. Riêng Vũng Áng - Sơn Dương sẽ có khu bến chuyên dùng cho tàu 20 đến 30 vạn DWT vận chuyển quặng sắt và thành phẩm cùng các khu bến tổng hợp cho tàu 3 đến 5 vạn DWT phục vụ luyện kim, nhiệt điện, lọc hóa dầu và các ngành công nghiệp nặng khác... Một lợi thế lớn là hầu hết các cảng ở nhóm biển này (trừ Cửa Lò) đều là cảng nước sâu, ít bị bồi lắng có khả năng tiếp nhận tàu 3-5 vạn DWT, phục vụ đắc lực việc phát triển KKT ở các địa phương. Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Võ Kim Cự cho biết: Việc đầu tư phát triển hệ thống cảng nước sâu ở Vũng Áng - Sơn Dương đã giúp Hà Tĩnh hình thành và phát triển KKT Vũng Áng, thu hút được số vốn 16 tỷ USD đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, điện năng, luyện kim... tạo bước đột phá cho tỉnh và khu vực. Chính vì tác động "hữu cơ" giữa cảng nước sâu và KKT mà các KKT ở Thanh Hóa và Hà Tĩnh nằm trong nhóm năm KKT ven biển được Chính phủ ưu tiên đầu tư. Nhờ đó, tuy mới đưa vào hoạt động, các cảng này đã đạt và vượt công suất thiết kế từ 1,5 đến 2 lần. Theo Giám đốc Công ty CP Cảng Vũng Áng Việt Lào Dương Thế Cường: "Cảng Vũng Áng đã trở thành cửa ngõ ra biển của nước bạn Lào và đông bắc Thái-lan, đến nay, đã có gần nửa triệu tấn hàng hóa và năm 2014 trở đi có hơn một triệu tấn hàng hóa của Lào sẽ thông qua Cảng đi nước thứ ba".
 Tại Hà Tĩnh, ông Phạm Tiến Dũng, Phòng Ngoại giao Formosa  đầu tư trong KKT Vũng Áng cho biết: Riêng HTCB và đê chắn sóng mà Formosa đầu tư ở Sơn Dương lên đến một tỷ USD. Khi hoàn thành Cảng Sơn Dương sẽ là điểm nhấn quan trọng trong HTCB khu vực với tổng 32 bến cảng chuyên dùng có khả năng tiếp nhận hàng trăm triệu tấn hàng/năm. Với độ sâu lý tưởng đến 27 m, Cảng Sơn Dương có khả năng tiếp nhận tàu 20 đến 30 vạn DWT đầy hàng hay tàu công-ten-nơ lớn nhất thế giới hiện nay nên chi phí vận chuyển được giảm khá nhiều. Dự kiến giữa năm 2016, khu liên hợp gang thép lớn nhất Ðông - Nam Á đi vào hoạt động giai đoạn I (10 triệu tấn thép/năm) cùng với các nhà máy nhiệt điện thì hệ thống Cảng Vũng Áng - Sơn Dương sẽ là chủ lực của nhóm cảng biển này, với khoảng 50 đến 70 triệu tấn hàng hóa thông qua hằng năm.
 Những bất cập cần tháo gỡ
Với hơn 3.250 km bờ biển có nhiều vịnh kín, độ sâu lý tưởng (chưa kể các đảo) để Việt Nam phát triển HTCB xứng tầm khu vực và quốc tế, nhưng đến nay, chúng ta mới đầu tư được khoảng 45 km cảng biển (trong đó nhóm cảng biển phía bắc và Bắc Trung Bộ chiếm gần một phần ba) là quá ít. Trong khi đó, HTCB ở một số nơi lại manh mún, chưa có nhiều cảng xứng tầm khu vực và quốc tế, trừ cảng trung chuyển quốc tế Cái Mép - Thị Vải vừa mới đưa vào hoạt động ở phía nam và cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng mới khởi động đầu tư ở phía bắc. HTCB, cảng sông ở các tỉnh có biển là đầu mối tập hợp vận chuyển hàng hóa cho các địa phương và khu vực đến các cảng trung chuyển quốc tế. Kể cả các tỉnh không điều kiện xây dựng cảng nước sâu vẫn phải cần đầu tư các cảng "chợ" để tiêu thụ nội địa hay gom hàng cho địa phương đó, nhằm san sẻ gánh nặng quá tải của hệ thống đường bộ, trong lúc giá cước vận chuyển bằng đường thủy rẻ hơn nhiều so với các loại hình vận tải khác.
 Ðặc biệt, mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông chưa đồng bộ và chưa khớp nối với nhau, nhất là hệ thống đường bộ, đường sắt kết nối cảng biển với hậu phương cảng hoặc không tốt, hoặc không đồng bộ với năng lực cảng dẫn tới ách tắc giao thông và phá nát hệ thống đường bộ do quá tải nhiều lần so với thiết kế. Việc đầu tư thiết bị bốc xếp hiện đại ở một số cảng còn nhiều hạn chế, cho nên năng suất xếp dỡ của các cảng biển nói chung còn thấp so với các cảng trong nước và khu vực; trình độ, năng lực quản lý còn hạn chế; trang thiết bị kỹ thuật và công nghệ quản lý vận hành cảng còn chậm đổi mới, thủ tục hành chính còn rườm rà; thiếu nhiều các dịch vụ hỗ trợ khác..., chi phí vận tải biển, bốc xếp, lưu kho bãi tăng cao và giảm sức cạnh tranh trong khu vực. Tóm lại, hệ thống dịch vụ cảng biển còn nhiều bất cập và hạn chế, cho nên chúng ta cũng chưa thể đề cập việc hoàn chỉnh hệ thống logistic để tăng sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, còn thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa một số địa phương và cơ quan quản lý cảng biển trong việc cấp phép xây dựng, cấp đất xây dựng cảng và hậu cảng... Việc nạo vét luồng ra vào cảng có nhiều bất cập, ảnh hưởng tiến độ nạo vét và khai thác luồng. Mặt khác do xảy ra tình trạng "nhà nhà đầu tư làm cảng", thu hút nước ngoài đầu tư cho nên xảy ra tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh về giá xếp dỡ giữa các cảng trong cùng một địa phương.
 Ðể giải quyết các bất cập, ông Nguyễn Nhật cho rằng: Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức đầy đủ về công tác quy hoạch và đầu tư HTCB Việt Nam. Ðồng thời thí điểm xây dựng mô hình quản lý "chính quyền cảng" ở Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, sau đó nhân rộng. Có sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương và cơ quan quản lý cảng trong việc đầu tư cảng biển và hậu cảng; tiến hành rà soát lại các cảng biển đã, đang và chuẩn bị đầu tư; cần có quy định bắt buộc về quy mô đầu tư cảng biển để giảm dần những bến cảng manh mún, không đủ điều kiện hoạt động. Ngành GTVT sớm hoàn thành quy hoạch, đầu tư kết nối đồng bộ hệ thống đường sắt, đường thủy trong nước với cảng biển để thật sự "chia lửa" với đường bộ trong việc giải tỏa hàng hóa ở các cảng. Các tuyến đường bộ kết nối với các cảng biển cần có kết cấu đặc biệt, thật sự chịu được sự quá tải về số lượt hàng hóa đi qua. Các doanh nghiệp khai thác cảng và dịch vụ cảng biển cần đẩy nhanh việc đầu tư nguồn nhân lực, trang thiết bị, tăng cường công tác quản lý để nâng cao năng suất xếp dỡ. Hiện Cục Hàng hải Việt Nam được giao xây dựng đề án cơ chế đặc thù, xã hội hóa công tác nạo vét và duy tu luồng hàng hải...
 Riêng đối với TP Hải Phòng - cửa ngõ ra biển của các tỉnh phía bắc và quốc tế, cần ưu tiên các nguồn vốn, kể cả hình thức PPP, BOT, BT để đầu tư một số cơ sở hạ tầng quan trọng cho Hải Phòng và khu vực, như: Dự án tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng (đến Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện) và tuyến đường sắt trên cao ở Hải Phòng; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như: Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, đường Tân Vũ - Lạch Huyện, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng... Xây dựng phương án phân bổ sản lượng hàng hóa cho vận tải đường bộ, đường sắt, thủy nội địa... một cách khoa học, phù hợp để giảm tải cho đường bộ. Có cơ chế, chính sách để Công ty TNHH MTV Cảng Hải Phòng tham gia đầu tư, khai thác các bến của Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng...
 Khắc phục những bất cập, hoàn thành đồng bộ HTCB, trong đó có nhóm biển phía bắc và Bắc Trung Bộ theo quy hoạch sẽ góp phần tạo động lực cho việc thực hiện thắng lợi Chiến lược biển Việt Nam với mục tiêu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển.
theo nhandan.com.vn

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản